دانلود رایگان پروژه / تحقیق آماده: بررسی نقش و جایگاه آب در معماری ایرانی-اسلامی – بسیار جامع

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

توجه : این فایل به صورت فایل ورد (Word) ارائه میگردد و قابل تغییر می باشد


بخشی از متن دانلود رایگان پروژه / تحقیق آماده: بررسی نقش و جایگاه آب در معماری ایرانی-اسلامی – بسیار جامع :

دانلود رایگان پروژه / تحقیق آماده: بررسی نقش و جایگاه آب در معماری ایرانی-اسلامی – بسیار جامع
فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل 1- مقدمه 1

1-1- پیشگفتار 1

فصل 2- نقش آب در معماری ایران باستان.. 5

2-1- آب و روانشناسی.. 7

2-2- آب و انعكاس سطح آب ساكن، 8

2-3- استخر 10

2-4- آب‌نما 10

2-5- چشمه 10

2-6- بركه. 11

2-7- آبشار و جویبار 12

2-8- فواره‌ها 12

فصل 3- جایگاه آب در هنرهای اسلامی.. 14

3-1- آب در مساجد. 15

3-2- آب و باغ ایرانی.. 16

3-3- آب ساکن 17

3-4- حوض 18

3-5- جوششگاه 18

3-6- نهر. 18

3-7- آب در نگارگری ایرانی.. 19

فصل 4- آب در دوران اسلامی.. 24

4-1- مقدمه 24

4-2- آب در مساجد. 25

4-3- جنبه نمادین آب... 26

4-4- جلوه های آب در معماری و باغسازی ایرانی.. 27

4-5- آب داخل فضای معماری.. 28

فصل 5- بررسی نقش آب در معماری شهری کهن ایران.. 30

5-1- مقدمه 30

5-2- شوشتر شهری بر پایه آب... 39

فصل 6- نور ، رنگ و آب در معماری اسلامی.. 48

6-1- مقدمه 48

6-2- نور 48

6-3- رنگ 49

6-4- آب 50

فصل 7- معماری آب... 52

دانلود رایگان پروژه / تحقیق آماده: بررسی نقش و جایگاه آب در معماری ایرانی-اسلامی – بسیار جامع
فهرست مراجع.. 56

فصل 1-مقدمه

1-1-پیشگفتار

نقش آب در شكل گیری نخستین زیستگاه های انسانی پاسخی است به یك نیاز زیستی. اما وقتی فراتر از یك نیاز، خانه سازی و بنای مجموعه های مسكونی بار فرهنگی می گیرد، معماری پدید می آید و آب در زندگی انسان جایگاه هنری پیدا می كند و از خلاقیت هنرمندان و معماران مایه می گیرد. درك مفهوم آب در معماری همان درك معماری آب است. درك قوانین فیزیكی رفتار آب، احساسات ما در مقابل كنش و واكنش آب و مهمتر از همه نقش و تمثیل و ارتباط آن با زندگی انسان ها است. آب استعاره ای متناقض است و به همراه خاك، آتش و هوا، عناصر چهارگانه تشكیل دهنده جهان هستی به شمار رفته است.

آب یكی از عناصر طبیعی به شمار می رود كه ماهیتی تغییر ناپذیر دارد. هرجاكه ظاهر می شود، كاربرد آن باید منعكس كننده برداشت طراحان و سازندگان از طبیعت باشد. دسترسی به منابع آب از دیرباز به عنوان یكی از مهم ترین عوامل موثر در مكان یابی شهری مورد توجه بوده است. بررسی كلی جغرافیایی شهرهای ایران به خوبی وابستگی میان زندگی شهری و دسترسی به منابع آب را نشان می دهد. فلات ایران به دلیل تنوع اقلیمی و چشم انداز محیط طبیعی درهمه جا از منابع آب سطحی مطمئن برخوردار نیست، زیرا همان طور كه آب های سطحی زمین، چون دریا و رودخانه و دریاچه در معماری و به وجود آمدن آن نقش دارد، دربسیاری از مناطق كه از این منابع سطحی به دورهستند، نیاز مردم از راه منابع زیرزمینی، چون قنات و چاه ها حاصل می شود. .

ساحل رودخانه ها بستر پیدایش و رشد بیشتر فرهنگ های كهن جهان است. در ایران نیز هرجا رودخانه ای جاری بوده، به سرعت و شتاب فرهنگی افزوده است وخود نیز در درون فرهنگ جا باز كرده است. و باید گفت آب در گذشته های بسیار دور باعث به وجود آمدن مراكز حیاتی و روش اقتصادی وشهرنشینی بوده است.

پیش از ظهور اسلام، در ایران، معماری در كنار آب و دردامن طبیعت بدون آنكه آن را مخدوش سازد، حضور خودرا اعلام می كند ونقش آب بیشتر نقش تجردی است. نیایش گاه ها و معابد وآتشكده ها دركنار آب و درنهایت احترام به وجود آب شكل گرفت. گویی آب گذزگاه انسان برای ورود به دنیای دیگر بود. آب نقش معنوی خود را در معماری ایران نشان داد، به گونه ای كه گردش آب نمایش تجردی آب درطبیعت است وتمام جوهر وخواص آب به صورت مجرد كه ظاهرا جنبه نمایشی پیداكرده و در نیایش آب منظور بوده است.

پس رودخانه ها وچشمه ها و دریاچه ها دارای جایگاه آیینی و اعتقادی بودند. این جایگاه به خودی خود شكل نمی گرفت. ساخت و وجود بنای مكان ها بود كه باورها و افسانه ها و آداب و رسومات را متجلی می ساخت. آب هایی كه از دهانه سراب های بزرگ از دل كوه و درون غار و ازمیان سنگ وخاك بیرون می زند و روی زمین جاری می شوند، چشمه های كوچك و بزرگی هستند كه ازمیان سنگ وصخره می جوشند و درساخت بناهایی كه در اطراف آنها ساخته می شود نقش مهمی دارند. و در اینجا می بینیم كه دو عامل آب وصخره در امر احداث بناهای بوجود آمده نیز مدخلیت دارند. پس همانطور كه آب در ساخت باغ نقش دارد، باغ نیز در به وجود آمدن شهر نقش خود را ایفا می كند. تحولات مربوط به شهرها و رابطه ساختار میان باغ وشهر آن چنان است كه می توان از سویی باغ را شهر و شهر را باغ نامید و از سوی دیگر باغ را به مثابه كارگاه طرح اندازی شهز تلقی كرد كه نمونه این مطلب را می توان درگفتار <كلاریخد>، سیاح دوره تیموری بیان كرد كه رابطه ساختاری میان باغ شهر در آن شهر موقت كه درازای سراپرده ها وخرگاه ها وخیمه هارا به روشنی بازسازی كرده است.

نمونه دیگر این باغ شهر را در اصفهان می توان دید و چهارباغ و كو چه هایی كه در جهات مختلف آن امتداد داشت و این یكی از اصول طرح اندازی شهری بود.

در ایران باستان، معماری به سوی آب حركت می كند و دركنار آن آرام می گیرد. ولی در دوره اسلامی آب در معماری حالت كاربردی پیدا می كند و معماران آگاهانه سعی می كنند تا به طبیعت تسلط یافته و آن را به نظم بكشانند و باشناخت قوانین فیزیكی و رفتار آب و درك نقش و تمثیل و ارتباط آن با انسان آب را به درون معماری بكشانند. آب در شكل های هندسی در اكثر بناها متجلی می شود و به نوعی مركزیت وحدت معماری در آب شكل می گیرد. حركت پرموج آن در مفاهیم مذهبی و ادبی هنری در فرهنگ ما جاری می شود. به این ترتیب آن چنان در ساخت و تركیب بناهای ما وارد می شود كه عملانمی توان آن را ازشكل ساخته شده جدا دانست. آب در مركز كوشك ها وباغها و غیره ظاهر می شود. در مناطق كویری، آب كمیاب و زندگی بخش سبب شكل گیری معماری آب انبار ها و پایاب ها و رباط ها و یخچال ها می شود. و به گونه ای دیگر خودرا نشان می دهد.

آب در باغ و كوشك، نهر ها و آب نماها و جویبار و حوض و استخر و فواره ها را به وجود می آورد و هركلام از اینها نمایانگر تسلط انسان به طبیعت است. تا تمام اینها را دركنار خود به نمایش بگذارد. آب در معماری حوض ها به عنوان سمبل آب راكد استفاده می شود و به اشكال هندسی منظم، عامل تكمیل كننده بنا می شود.

حوض های جلو بناها مكمل معماری شده و مانند آیینه آنها را در خود منعكس می كند. حوض هایی كه در معماری مساجد شاهد هستیم نیز غیر از نقش تطهیر، جنبه نمادین پیدا كرده و آب هم نماد زندگی و هم نماد مرگ را به وجود آورده است. و انسان را هم از نظر جسمی پاك می كند و هم از نظر روحی و به طور كلی اینجاست كه درك مفهوم آب در معماری همان درك معماری آب است.

فصل 2-نقش آب در معماری ایران باستان

در ایران باستان آب پیام‌آور روشنایی و پاكی به شمار می‌رفت و از ارزش زیادی برخوردار بود. شاید به علت اینكه ایران كشوری كم‌آب بوده، این مایع حیاتی بین ایشان قدر و منزلتی والا داشته است. آب در نزد ایرانیان نه تنها برای رفع نیازها مورد استفاده قرار می‌گرفته، بلكه از لحاظ معنوی و روحی نیز تاثیر بسیاری داشته است. آب با قابلیت‌های مختلف خود مانند حیات، تازگی، درخشندگی، پاكیزگی، رونق و رواج روشنایی، سكون و آرامش و تحرك، احساس‌های متفاوت در روح و روان انسان گذارده است. به همین دلیل همواره در مكان‌هایی كه ساخته دست بشر هستند، به صورت‌های مختلف برای خود جا باز كرده است.

این مساله در رابطه با مكان‌هایی مانند پارك یا باغ بیشتر چشمگیر است. زیرا عنصر آب به عنوان یكی از زیباترین زمینه‌های دید و یكی از موارد تكمیلی فضای سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته در این مكان‌ها وجود آب برای پاكیزگی محل و آبیاری درختان و گل‌ها یا استفاده برای سرویس‌های بهداشتی، ضروری و پراهمیت است.

در سده‌های گذشته ایرانیان باغ‌ها را بیشتر در زمین‌های شیب‌دار احداث می‌كردند و با ایجاد پلكان در مسیر آب، جریان ملایم آب، تند و پر سر و صدا می‌شد.اصلی‌ترین عاملی كه همواره به باغ‌های ایرانی حیات می‌بخشید، آب جاری بود كه در چهارباغ‌ها،‌ جویبارها و جوی‌های كم‌شیب و مارپیچی به حركت در می‌آمد و هوای باغ را مطبوع و دلپذیر می‌ساخت. در باغ‌های تزیینی كه به حوض‌ها می‌پیوست، جدول ها معمولا با سنگ و آجر ساخته می‌شد. در كف آب‌نماها و بیشتر جاهایی كه آب در جریان بود، اغلب تخته سنگی با تراش سفیدرنگ یا با طرح‌های مختلف كار می‌گذاشتند كه به موج آب، جلوه زیبایی دهد.باغ‌های قدیمی ایران اغلب در مناطق گرم و خشك و كم‌آب ساخته شده‌اند و دلیل احداث آنها در چنین مناطقی، وجود چشمه‌های طبیعی و یا كاریز است.

وسعت هر باغ بستگی به حجم و مقدار آب موجود برای آبیاری آن دارد. باغ‌های شهرهای خشك و كویری به علت گرمی هوا در تابستان، همواره اهمیت خاصی داشته‌اند كه از آن جمله باغ‌های كاشان را می‌توان نام برد. باغ فین كاشان كه از باغ‌های معروف دوره صفویه، زندیه، قاجاریه و هم‌چنین زمان ما است به علت وفور آب چشمه سلیمانی و حوض و استخر و فواره‌های فراوان و درختان كهنسال و عمارت‌های تاریخی، همواره جزو معرف ترین و پرجاذبه ترین باغ‌های كشور ما بوده

لینک کمکی